Ekki er sýnt að ESB-aðild ein og sér myndi lækka húsnæðislánavexti á Íslandi. Aðild myndi hvorki færa Ísland sjálfkrafa yfir í evru né tryggja lægri lánskjör.

Ef Ísland tæki síðar upp evru myndi peningastefna flytjast til Seðlabanka Evrópu, en endanlegir vextir heimila myndu áfram ráðast af verðbólgu, fjármögnun og áhættu lánveitenda, samkeppni, veðum, lánshæfi og lánaformi. Áhrifin gætu því orðið til lækkunar, hækkunar eða lítils breytingar eftir aðstæðum; engin traust Íslandssértæk spá segir fyrir um stefnu, stærð eða tímasetningu.

  • Aðild og evruupptaka eru aðskilin skref. Núgildandi almenna reglan er að ESB-ríki nema Danmörk taki upp evru þegar skilyrðum hefur verið fullnægt, en sáttmálarnir setja engan ákveðinn tímaramma.
  • Aðild með áframhaldandi krónu myndi ekki sjálfkrafa breyta vaxtagrunninum. Stýrivextir Seðlabanka Íslands, fjármögnunarkostnaður lánveitenda og áhætta hefðu áfram áhrif á lánskjör.
  • Síðar möguleg evruupptaka myndi færa peningastefnuna til ECB. ECB-vextir miðlast óbeint í útlánsvexti, en endanleg kjör myndu áfram ráðast af lánveitendum, lántaka- og veðáhættu og staðbundnum markaðsaðstæðum.
  • „Lægri vextir“ segja ekki allt um kostnað heimilis. Í verðtryggðu láni skipta bæði vextir og verðbætur á höfuðstól máli; í óverðtryggðu láni eru nafnvextirnir sýnilegri. Greiðslubyrði og heildarkostnaður ráðast einnig af samningsskilmálum.
  • Ísland er þegar á innri markaði EES fyrir fjármálaþjónustu. Því er hvorki nýr markaðsaðgangur né meiri samkeppni sjálfkrafa staðfest af fullri ESB-aðild.

Athugasemdir við svar

Ef þú telur að svarið sé rangt, óskýrt eða að heimild vanti getur þú sent athugasemd til ritstjórnar.

Athugasemdin breytir ekki svarinu sjálfkrafa. Hún fer í ritstjórnarbunkann til yfirferðar.

Stafapróf: “Hvað er verið að kjósa um 29. ágúst?” “Þjóðaratkvæðagreiðslan” “á, é, í, ó, ú, ý, þ, æ, ö”